1. Gotowkowe.net
  2. >
  3. Aktualności
  4. >
  5. Dziedziczenie kredytu gotówkowego – jak działa?

Dziedziczenie kredytu gotówkowego – jak działa?

Dziedziczenie kredytu gotówkowego – jak działa?
Ocena: 5 (ilość ocen: 3)

Osoby starsze są najczęstszymi klientami banków, jeśli chodzi o kredyty gotówkowe. Co zrobić, gdy po śmierci bliskiej osoby, zostaliśmy spadkobiercami takiego zobowiązania? Jak polskie prawo rozwiązuje kwestię dziedziczenia kredytu gotówkowego?

Czym jest spadek i jak go dziedziczymy?

Jest ogółem praw i obowiązków o charakterze cywilnoprawnym, które w chwili śmierci spadkodawcy, w drodze dziedziczenia, przechodzą na jego następców prawnych, czyli spadkobierców. Elementami spadku są również stany faktyczne, wpływające na sytuację prawną osoby, czyli posiadanie zwierząt, rzeczy, czy ekspektatywy nabycia praw. Spadek jest nabywany przez spadkobiercę z chwilą jego otwarcia.

Jeśli chodzi o dziedziczenie – wszystko zależne jest od tego, czy spadkodawca sporządził testament czy też nie. Jeżeli tego nie zrobił, spadek podlega dziedziczeniu ustawowemu, zgodnie z regułami ustalonymi w Kodeksie cywilnym. W przypadku, gdy testament istnieje, ogół czynności związanych z dziedziczeniem będzie następował w oparciu o ten dokument, stanowiący zgodnie z polskim prawem podstawę dziedziczenia. W nim wskazani są spadkobiercy, którymi mogą być zarówno osoby z rodziny jak i spoza niej.

Spadkobiercy ustawowi

Krąg spadkobierców ustawowych wynika ze związków rodzinnych. Osobami mogącymi dziedziczyć na mocy ustawy są: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki i prawnuki), rodzeństwo (i zstępni rodzeństwa), pasierbowie, dziadkowie. Możemy wyróżnić cztery grupy spadkobierców ustawowych i według takiej kolejności następuje dziedziczenie, gdy brakuje osób z poprzedniej grupy, które nie mogą lub nie chcą dziedziczyć.

Dziedziczenie długów oraz kredytów

Sama śmierć bliskiej nam osoby jest traumatycznym przeżyciem. Dość często wraz z jej utratą dowiadujemy się, że zostawiła ona po sobie długi. Co warto wiedzieć na temat ich dziedziczenia?

Jeszcze do 2015 roku, zanim nie weszła w życie nowa ustawa, tak naprawdę obowiązujące przepisy nie chroniły nas przed taką ewentualnością. Spadkobierca, który nie składał oświadczenia w sprawie spadku, nabywał go automatycznie i był odpowiedzialny za spłatę całej sumy zadłużenia – nawet tego, o którym wcześniej nie wiedział.

Co zmieniło się po wejściu w życie nowelizacji prawa spadkowego? Obecnie brak oświadczenia o przyjęciu spadku, w określonym terminie sześciu miesięcy od informacji o śmierci spadkodawcy, jest równoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi, ale tylko do wysokości wartości majątku pozostawionego przez zmarłego. Przykładowo, jeśli spadek wynosił 60 tysięcy, a dług 120 tysięcy, to wierzyciel może wymagać od nas jedynie zapłaty 60 tysięcy złotych.

Nie obowiązuje to w momencie, kiedy osoba taka celowo pominęła w spisie inwentarza przedmioty należące do spadku lub dodała do niego nieistniejące długi.

Istnieje także możliwość przejęcia spadku wprost (przyjęcie spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi) lub jego odrzucenia. Aby tego dokonać należy w ciągu sześciu miesięcy złożyć specjalne oświadczenie.

Jak uniknąć dziedziczenia kredytów?

Mamy dwie możliwości aby uniknąć przejęcia długów po zmarłym. Pierwsza to zrzeczenie się ich za życia spadkodawcy. Druga zaś to odrzucenie spadku.

Zrzeczenie się długu
Taka umowa musi być zawarta w formie aktu notarialnego i jest zawierana pomiędzy przyszłym spadkodawcą, a osobą, która należy do kręgu spadkobierców ustawowych (art.1048 k.c.). Zrzeczenie obejmuje tu także zstępnych spadkobierców (chyba, że umówiono się inaczej). Sytuacja przy otwarciu spadku wygląda tak, jakby osoby, które się go uprzednio zrzekły, w ogóle nie dożyły takiego momentu. Jest ona ważna bez względu na to, ile czasu upłynęło pomiędzy jej podpisaniem a datą śmierci spadkodawcy.

Odrzucenie spadku
W przypadku dziedziczenia ustawowego w sytuacji, kiedy wiemy, że przejmiemy spadek wraz z długami, mamy prawo go odrzucić. Jak to zrobić? W przeciągu sześciu miesięcy od momentu informacji o śmierci spadkodawcy, musimy złożyć specjalne oświadczenie o odrzuceniu spadku. Dokonać tego możemy w sądzie rejonowym (właściwym dla naszego zamieszkania lub pobytu) lub u notariusza.

Taka rezygnacja nie oznacza, że długu nie odziedziczą zstępni spadkobiercy. Dlatego, jeśli je posiadamy, dzieci również powinny odrzucić spadek. Oświadczenie w takim przypadku składa przedstawiciel ustawowy małoletniego po uzyskaniu na to zgody sądu.

Śmierć kredytobiorcy a spłata kredytu gotówkowego

Wraz ze śmiercią kredytobiorcy posiadany przez niego kredyt nie wygasa ani nie zostaje anulowany. Wielu z nas jest zaskoczonych takim faktem, nie wszyscy bowiem wiedzą, że stanowi on element spadku. Odpowiedzialność za długi jest zależna od sposobu jego przyjęcia. Warto także pamiętać, że wielu kredytobiorców ubezpiecza swój kredyt – jego spłata może więc być dokonana za pomocą środków z polisy.

Spłata kredytu a ddrzucenie spadku
W przypadku odrzucenia spadku, nie ponosimy odpowiedzialności za długi, gdyż jesteśmy wykluczeni z kręgu spadkobierców. Powinniśmy jednak pamiętać, że po zrzeczeniu przechodzi on na zstępnych (dzieci). Jeśli są one pełnoletnie, mogą same odrzucić spadek. Natomiast gdy są nieletnie, rodzice muszą wystąpić z wnioskiem do sądu rodzinnego o zgodę na jego odrzucenie (mają na to sześć miesięcy).

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza a spłata kredytu

Dzięki tej formie przyjęcia spadku, którą zyskujemy automatycznie, nie pisząc stosownego oświadczenia, ograniczamy swoją odpowiedzialność za długi. Bank w żaden sposób nie może od nas wymagać spłaty całego zobowiązania. Spadkobierca będzie odpowiadał za nie tylko do wysokości pozostawionej przez spadkodawcę wartości czynnej spadku.

Wylicza się ją w następujący sposób: od wartości spadku odejmujemy wartość długów spadkowych. Osoba go przyjmująca nie odpowiada za zobowiązania, które przewyższają jego wartość czynną.

Proste przyjęcie spadku a spłata kredytu

Mamy możliwość przyjęcia spadku wprost, po wcześniejszym złożenia oświadczenia, na które mamy okres sześciu miesięcy. Na czym ono polega? Na wzięciu odpowiedzialności za długi bez ograniczeń. Nie ma tu znaczenia, że mogą one być większe niż wartość aktywów spadkowych. Dlatego dobrze jest wcześniej rozeznać się co do sytuacji majątkowej zmarłego. Zdarza się bowiem, że czasami nie jesteśmy do końca świadomi, ile wynosi całe zadłużenie, związane z kredytami i pożyczkami.

Jak to się przekłada na spłatę kredytu gotówkowego w banku? Sytuacja wygląda różnie, w zależności od instytucji. Czasami po śmierci kredytobiorcy bank uznaje, że umowa wygasa i wzywa spadkobierców do natychmiastowej spłaty kredytu. Ale najczęściej mamy możliwość ustalenia z nim nowej formy uregulowania zobowiązania poprzez cesję. Warto z niej skorzystać, jeśli nie dysponujemy środkami pozwalającymi na natychmiastową spłatę.

Ubezpieczenie kredytu gotówkowego a śmierć kredytobiorcy

Warto jeszcze za życia zabezpieczyć, na każdą ewentualność, bliskie nam osoby. Pomocne będzie w tym wykupienie dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci, a także dokonanie cesji z polisy na rzecz banku. Cesja jest jednym ze sposobów na zabezpieczenie zwrotu określonej wysokości środków finansowych, w tym przypadku kredytu. W skrócie, polega na przekazaniu należności kredytobiorcy, przez osobę trzecią na rzecz banku. Koszt ubezpieczenia kredytu zależny jest od jego wysokości. Najczęściej ubezpieczenie kredytu gotówkowego na wypadek śmierci pokrywa całość zobowiązania.

Kto spłaca dziedziczony kredyt gotówkowy?

Osobami które dziedziczą go na mocy prawa, są: małżonek, zstępni, rodzeństwo, dziadkowie i pasierbowie. Spłata odziedziczonego kredytu dotyczy nawet małżeństw z podpisaną rozdzielnością majątkową. W żaden sposób nie zabezpiecza ona współmałżonka przed koniecznością jego uregulowania. Uniknięcie długów stanowi jedynie pełne odrzucenie spadku.

Marta Kliś

Marta Kliś

Z branżą finansową związana od 2012 roku, w serwisie Gotówkowe.net zajmuje się działaniami strategicznymi. Ekspert ds finansów oraz produktów bankowych. Prywatnie fanka fantastyki i kotów.

Więcej postów

  • Tamara Nowak

    po śmierci mojej babci musiałam zrzec się po niej całego spadku. miała kredyt do spłaty, ale to było w czasach, gdy jeszcze nie było czego takiego jak spadek z dobrodziejstwem inwentarza

Facebook